Belli ba?l? iktisat terimleri :

Faydac?l?k, Ceteris Paribus, Mukataa, Bilgi yetersizli?i, Esham merkantilizm, Görünmez el, monetarizm, Monopol, Oligopol, Üretim faktörleri, sermaye, Say Kanunu, monetizasyon, Monopson Toprak, ??gücü, Giri?imci, Elastikiyet, arz, talep, Sosyalizm, Kamu, ?hracat, ?thalat, sübvansiyon, Milli gelir, Ödemeler dengesi, Vergi, Kamu harcamalar?, enflasyon, deflasyon, deflatör, Sabit kur, döviz, Esnek kur, durgunluk, düopson, düopol, Ordinal Fayda, Taban fiyat , Oyun Teorisi, Pareto optimalite, optimal, Kardinal Fayda, Rant, Tüketici rant?, Üretici rant?, Tavan Fiyat, Barter, Tüketim, Bütçe, Fiyat, K?sa Dönem, Uzun Dönem, Tam ?stihdam, Te?vik, Yat?r?m, Kaynak Da??l?m?, Gelir Da??l?m?, ?stikrar, Kamunun Fonksiyonlar?, D??sal Ekonomiler, coase Teoremi, dezenflasyon, Kalitatif Araçlar, Kantitatif Araçlar, Aç?k Piyasa ??lemleri, Reeskont Politikas?, Zorunlu Kar??l?klar, Küreselle?me, Performans Yönetimi,Pareto E?risi

?ktisat?n Alt Dallar? :

Mikroiktisat
Makroiktisat
?ktisat Tarihi
?ktisadi Dü?ünceler Tarihi
Uluslararas? ?ktisat
Türkiye Ekonomisi
Kalk?nma ?ktisad?
Kamu Ekonomisi
Politik ?ktisat
Çevre Ekonomisi
Sanayi Ekonomisi
Çal??ma Ekonomisi
Tar?m Ekonomisi
Yeni Ekonomi
Turizm Ekonomisi
Karma Ekonomi
??letme Ekonomisi/Yönetim Ekonomisi

?ktisat veya ekonomi, üretim, da??t?m, tüketim, ticaret, de?i?im ve bölü?üm ile ilgili etkinliklerin bütünü ile, bu etkinlikleri inceleyen bir bilim dal?d?r.
Bir etkinlikler bütünü olarak iktisat ya da ekonominin yap?s?, uygarl?k tarihi ve toplumsal yap?lanmalar ile yak?ndan ili?kilidir.
Daha genel olarak iktisat toplumlar?n nas?l zenginle?ece?i ve refah seviyelerinin artaca?? sorusuna cevap arar. Bu süreçte izlenecek politikalar , i?sizlik , enflasyon , üretim düzeyi gibi kavramlar iktisat?n inceleme alan?na girer.
Bir bilim dal? olarak iktisat ya da ekonomi, yeryüzündeki kaynaklar?n s?n?rl?, insan ihtiyaçlar?n?n s?n?rs?z olmas? yüzünden, kaynaklar?n daha verimli bir ?ekilde kullan?labilmesini sa?lamak amac?yla kurulmu?tur. ?ktisat, inceledi?i konulara ve kapsamlara göre dallara ayr?l?r:
Normatif ?ktisat – Bir durumu hedef olarak gören, ekonomik düzenin nas?l olmas?na dair fikirler üreten iktisat dal?d?r. Normatif iktisat belirlenen hedefler için neler yap?lmas? gerekti?ini ara?t?r?r. Sosyal adalet, üst düzey refah için neler yap?lmas? gerekti?ini ara?t?r?r.
Pozitif ?ktisat – Sadece ekonomik düzeni sebep-sonuç ili?kisi içinde inceleyen, ekonomi içinde sürekli geçerli kanunlar? saptamaya çal??an iktisat dal?d?r. “Talep art??? enflasyonu nas?l etkiler?” gibi sorulara cevap arar. “Enflasyon hangi düzeyde tutulmal??” sorusu normatif ikstisat?n inceleyece?i bir konudur.
Mikroiktisat veya Mikroekonomi – Tüketicilerin ve firmalar?n ekonomik davran??lar?n?; ihtiyaç, fayda, de?er, fiyat kavramlar? ile ara?t?ran iktisat dal?d?r. Piyasa türlerini, piyasalar?n i?leyi? mekanizmas?n? ve farkl? piyasa ko?ullar?nda firma dengesinin nas?l olu?tu?unu da ara?t?r?r. Daha basit bir ifadeyle bir ?irketin veya tüketicinin kendi i? i?leyi?i ve d?? ekonomik ili?kilerini bireysel olarak inceleyen iktisat dal?d?r.
Makroiktisat veya Makroekonomi – Ülke ekonomisini ve dünya ekonomisini ilgilendiren konu ba?l?klar?n? inceleyen bir iktisat dal?d?r. ?stihdam, enflasyon, kamu dengesi gibi konular? inceler.

Oyun Teorisi’nin en önemli araçlar?ndan biri olan Nash dengesi,

Oyuncular?n belli özellikler ta??yan strateji seçimlerine verilen isimdir.Her oyuncu, oyun içinde elinde olan eylemlerden birini seçmi? olsun, ve tüm oyuncular?n böyle bir seçim yapt???n? dü?ünelim. Bir oyuncu için seçilmi? eylem, di?er oyuncular?n seçtikleri eylem gözetildi?inde oynanabilecek (getiri anlam?nda) en iyi eylem ise, ve bu özellik tüm oyuncular için sa?lan?yorsa, bu eylemler bir Nash Dengesi olu?turur.Oyuncular, yal?n eylemler seçebilecekleri gibi, birden çok eylemi , belli bir olas?l?kla oynamay? da tercih edebilirler.

Nash Dengesi, Oyun Teorisi kavram?na önemli katk?lar? olan Amerikal? matematikçi John Nash’in ad?yla an?lmaktad?r. Analitik anlamda benzer bir gözlemde bulunan ilk ki?i Antoine Augustin Cournot isimli Frans?z bir matematikçidir. Cournot bu olguyu iki firman?n, e? zamanl? olarak üretim miktar?n? belirledikleri kuramsal bir pazar için gözlemlemi? ve detaya dökmü?tür. John Nash, 1950 y?l?nda yazd??? doktora bitirme tezinde, bu dengenin, oyuncular?n fayda fonksiyonlar?n?n belli özellikleri sa?lad??? tüm oyunlarda var odu?unu ispatlayarak 1994 Ekonomi Nobel Ödülü’nü alm??t?r.

Nash dengesi nedir?

PORTFÖY :

Sahip olunan varl?klar?n yat?r?m sonucu olu?turdu?u toplam de?erdir.Ki?i ve kurulu?lar sahip olduklar? servetlerini çe?itli ?ekilde tutarlar: Nakit para,alt?n ve döviz, vadeli mevduat, tahvil, hisse senedi ve hazine bonosu gibi mali mevduatlar, gayrimenkul ve yat?r?m mal? olarak fiziki mevcutlar, servetin tutulma ?ekli olan yukar?daki dört mevcudun bütününe ki?i veya kurulu?lar?n portföyü denir. ki?i veya kurulu?lar?n portföy yap?s? bunlar?n risk alma e?ilimlerine, likidite tercihlerine ve çe?itli mevcutlar?n sa?layaca?? getiri oranlar?na ba?l?d?r.

Ki?i ve kurumlar?n likidite ihtiyaçlar?n?n de?i?mesi veya mevcutlar?n getiri oran?n?n de?i?mesi, portföyün yeniden düzenlenmesi sonucunu verir.örne?in reel faiz hadlerinin yükseltilmesi halinde, portföy sahibi portföyünde tuttu?u nakit paray? vadeli mevduata veya tahvile dönü?türme yoluna gidebilir.

Portföy nedir? Portföy

Vadeli mevduat hesaplar?,

an?nda nakit paraya dönü?türülemeyen, bankadan çekilmesi için belirli bir zaman?n (vade) dolmas? gerekti?i, bu süre dolunca ise faiz getirisiyle birlikte çekilebilen ya da ba?ka bir vadeye yat?r?lan hesap türüdür. Vade uzad?kça faiz getirisi artar.

Vadesiz mevduat,

faiz getirmeyen banka hesaplar?ndaki parad?r. An?nda nakit paraya dönü?türülebilir. Vadesiz mevduat hesab?n?n amac? nakit para kullan?lmadan banka hesaplar? ve ki?iler aras?nda ödeme ak??lar? gerçekle?tirmektir.

Efektif, ingilizcedeki effective kelimesinden geliyor. Anlam? etkin, geçerli, etkilidir. Anlam?ndanda anla??laca?? gibi efektif talep mal veya hizmeti alma konusunda etkin olma durumu, ba?ka bir de?i?le, o mal veya hizmeti alabilmek için yeterli para veya benzerleri olma durumudur.Klasik okulun fiyat teorilerinin temelini olu?turur. Adam Smith ve di?erlerine göre piyasa fiyat? (cari fiyat) o mal veya hizmetin efektif talebi ile arz?n?n kesi?ti?i noktada belirlenir. Burada efektif talebi mutlak talebden ay?rmak laz?m. Mutlak talep mal veya hizmeti alabilecek durumu olmasa dahi o mal veya hizmeti sahip olma duygusudur.

Keynes’e göre 1929 Büyük Buhran’n? toplam efektif talep yetersizli?inden dolay? olmu?tur. O dönemin iktisat bask?n iktisat dü?üncesine göre (klasik okul), her arz kendi talebini yarat?r (say kanunu). Fakat klasik okulun gözden kaç?rd??? bir nokta vard?r ki, finalsal sistem geli?tikce her arz kendi efektif talebini yaratmamaya ayr?ca, geli?mi? ülkelerin sömürge ülkelere ve geli?memi? ülkelere uygulad?klar? bask?lar sonucu gerçekle?tirilen üretime yeterli efektif talep bulunamam??t?r.

Efektif talep nedir?

Halka Arz,

?irketlerin kaynak ihtiyac?n? kar??lamak amac?yla özkaynak yoluyla senet ihraç ederek (fonlama) kaynak sa?lamas?d?r. ?irketler kaynak ihtiyaçlarlar?n? faiz kar??l??? yabanc? kaynaklardan (borç) ya da özkaynaktan (ortaklardan sermaye yoluyla veya faaliyetler sonucu kazanç yoluyla) sa?lar.

Sermaye Borsalar? (Security Exchanges), de?erli evraklar?n (menkul k?ymetlerin) ticaretinin yap?ld??? kurumsal piyasalard?r. Bir piyasad?r, çünkü menkul k?ymetlerin ticaretinin yap?ld??? yerlerdir. Kurumsald?r, çünkü kendine özgü kurallar? ve standartlar? var?r.
Borsalar, sadece hisse senetleri için de?il, ba?ka tür emtialar?n (ticari mallar?n) ve enstrümanlar?n da ticaretinin yap?ld??? yerlerdir. Örne?in bono ve tahviller genellikle menkul k?ymetler borsalar?n?n içerisinde ticareti yap?lageldi?i halde, döviz ticareti için döviz borsalar? (forex, foreign exchange) veya mal ticareti için emtia borsalar? (commodity exchange) vard?r. Örne?in, pamuk fiyatlar?n?n belirlendi?i ve ticaretinin yap?ld??? pamuk borsalar? vard?r (Türkiye’de de ?zmir’de pamu?un vadeli ticaretin yap?laca?? bir vadeli i?lemler borsas? kurulma a?amas?ndad?r).
Türkiye’de borsan?n tarihi Osmanl?n?n son dönemlerine kadar uzanmakla (özellikle bono piyasas?) birlikte 1970 ve 1980 lerin ilk yar?s?nda, mekan olarak Sirkeci Vak?f Han’da bir tür tezgah üstü piyasa (OTC; over the counter) ?eklinde faaliyette bulunuyordu. (Tezgah üstü piyasalarda, sermaye piyasas?na arac?l?k eden kurumlar, kendi aralar?nda bir borsan?n belirleyici kural ve tüzüklerine uyma zorunlu?u duymadan i?lem (al?m/sat?m) yaparlar.Bugün en geli?mi? piyasalardan biri olan Amerika Birle?ik Devletlerinde baz? küçük i?lem hacmine sahip firmalar, borsa haricinde OTC olarak i?lem görürler.)

?stanbul Menkul K?ymetler Borsas? (?MKB), konjektürel geli?meler sonucu, hisse senetlerinin ticaretinin düzenlenmesi ve standartla?t?r?lmas? amac?yla 1986 y?l?nda Karaköy-Tophane’de faaliyete geçmi? bulunmaktayd?. Günümüzde, kendi modern binas?yla ?stinye’de faaliyetini sürdürmektedir.
?lk zamanlarda az say?da ?irket, dü?ük i?lem hacmi ve türk ekonomisine endeksli hareket eden ?MKB, günümüzde 270′den fazla ?irketin hisse senedi, ortalama 200-300 milyon dolarl?k i?lem hacmi ve dünya ekonomileriyle entegre bir ?ekilde faaliyetini sürdürmektedir.

Borsa Nedir | Borsa | ?MKB

Nominal De?er,

Para, çek, senet, hisse senedi, tahvil, pul vb menkul (ta??nabilir) k?ymetlerin üzerinde yaz?l? olan de?erdir. Ancak piyasa ko?ullar?na göre bu de?erin alt?nda veya üstünde fiyata al?n?p sat?labilirler.?hraç edilen devlet tahvillerinin nominal de?eri o tahvilin geri ödeme günündeki de?erini gösterir, dolay?s?yla bir tahvilin piyasa de?eri nominal de?erinin alt?nda olur ki, tahvili alarak devlete borç veren ki?i kazanç elde edebilir.