Sermaye Piyasas? Kurulu taraf?ndan belirtilmi? esaslara uyan,

* bankalar,
* arac? kurumlar ,
* sigorta ?irketleri ,
* ssk ve emekli sand??? ve özel emeklilik kurulu?lar?

Kurul’dan izin almak ?art?yla yat?r?m fonu kurabilirler. Kurucu mevzuat ve fon içtüzü?ünde belirtilen s?n?rlar içerisinde fon portföyünü diledi?i gibi olu?turabilir.

Yat?r?m ortakl?klar?, sermaye piyasas? araçlar? ile ulusal ve uluslararas? borsalarda veya borsa d??? organize piyasalarda i?lem gören alt?n ve di?er k?ymetli madenler portföyü i?letmek üzere anonim ortakl?k ?eklinde ve kay?tl? sermaye esas?na göre kurulan sermaye piyasas? kurumlar?d?r. Yat?r?m ortakl?klar?n?n temel fonksiyonu küçük tasarruf sahiplerinin birikimlerini bir havuzda toplayarak de?i?ik menkul k?ymetlerden olu?acak bir portföye yat?rmak ve bu yolla elde ettikleri kazanc? ortaklar?na paylar? oran?nda da??tmakt?r.

Yat?r?m ortakl?klar?n?n di?er ortakl?klardan fark?, faaliyet alanlar?n?n sadece sermaye piyasas? araçlar? ile alt?n ve di?er k?ymetli madenlerden olu?an bir portföyün i?letilmesi ?eklinde s?n?rland?r?lm?? bulunmas?d?r.
Yat?r?m ortakl??? portföyünün uzman bir kadro taraf?ndan yönetilmesi nedeniyle bir yandan tasarruf sahibinin riski azalt?l?rken di?er yandan da tasarruflar?n menkul k?ymetlere yat?r?lmas? suretiyle kaynaklar?n etkin kullan?m? sa?lanabilmektedir. Bu özellikleri nedeniyle, yabanc? ülkelerde oldu?u kadar ülkemizde de yat?r?m ortakl?klar?n?n kurulmas? ve geli?mesi vergi te?vikleri yoluyla desteklenmi?tir.

Sermaye Piyasas? Kurulu taraf?ndan yay?nlanan tebli? gere?ince yat?r?m fonlar?, ana hatlar?yla iki gruba ayr?l?r :

A Tipi Yat?r?m Fonu: Bu tip bir fonun, portföy de?erinin ayl?k a??rl?kl? ortalama bazda en az %25′ini TC’de kurulmu? ortakl?klar?n hisse senetlerinden olu?mas? gerekir.

B Tipi Yat?r?m Fonu: A tipi fonlar?n tabi oldu?u s?n?rlamalara tabi olmayan fonlard?r. Portföylerinde çok daha az miktarda hisse senedi tutabildikleri gibi, hiç hisse senedi ta??mayabilirler.

Bu iki ana grup d???nda fonlar, içerdikleri sermaye piyasas? araçlar? itibar? ile de?i?ik alt s?n?flara (türlere) ayr?lm??lard?r. Bu uygulaman?n amac? ise farkl? portföy yap?lar?na sahip fonlar olu?turulmak yolu ile farkl? yat?r?mc? tercihlerine hitap edebilmektir.

Portföye al?nacak menkul k?ymetler gözönünde bulundurularak, 11 ayr? yat?r?m fonu türü tan?mlanm??t?r. Bunlar; Tahvil ve bono fonu, Hisse senedi fonu, Sektör fonu, ??tirak fonu, Grup fonu, Yabanc? menkul k?ymetler fonu, Alt?n ve di?er k?ymetli madenler fonu, De?i?ken fon, Karma fon, Likit fon ve Endeks fondur

De?erli dostlar yat?r?m fonlar? sizce gerçekten kazand?r?yormu? B tipi fonlar? ele alal?m. Siz B tipi fon yerine hazine bonosu ve mevduattan olu?an bir fon olu?tursan?z B tipi fonun getirisinden ne fark? var? Gelelim A tipi fonlara e?er borsa kötü gidiyorsa vay ki vay A tipi fonlar?na, ?ayet siz iyi hisse senetlerinden uzun vadeli bir portföy olu?tursan?z A tipi fonlar?ndan iyi kazanabilirmisiniz?

Daha do?rusu kendi fonunuzu kendiniz yönetemezmsiniz? Yoksa bu fonlar yat?r?mc?n?n s?rt?ndan geçinmek için mi? kuruldu. Biliyorsunuz fonlar?n toplam? büyük mebla? olu?turuyor. Buradan kesilen yönetim giderleri de az?msanmayacak kadar büyüktür. ??in aç?kcas? fonlara yat?r?m yapmak yerine hisse senedi piyasas?nda bulunmak her zaman daha mant?kl? daha heyecanl? ve kazançl?d?r.

Türk finans piyasalar? dünyadaki 1.3 trilyon dolarl?k hedge fon pastas?ndan belirli bir pay ald??? kesindir. Finansal liberalizasyon ?artlar? alt?nda Türkiye ekonomisi uluslararas? fonlar?n ani giri? ve ç?k??lar?n?n yarataca?? sorunlar? ya?amaktad?r. Emtia fiyatlar?nda dü?ü?ün devam? belki yeni Amaranth’lar da yaratacak ve bu da bizim gibi ülkelere olumsuz yans?yabilecektir.

Finansal stabilite konusunda daha kal?c? makro ve mikro çözümler aramak ve uygulamak ?artt?r. Ancak, Türkiye’de tamamen Türk sermayeli ve sadece ülke içi enstrümanlarla çal??acak hedge fon olu?turulmas?n?n önünde önemli engel ve sak?ncalar vard?r. Asl?nda bu engeller finans piyasas?n?n geneli içinde önemli olumsuzluklar aras?nda say?labilir.

*Finans piyasas?nda aç??a sat?? (short) yap?lmas? pek mümkün de?ildir. Bu da sadece uzun pozisyon alarak hisse tabanl? bir hedge fon yat?r?m stratejisi yap?labilmesi sonucuna neden olacakt?r.
*Türk finans piyasas? Türk hedge fonlar?n? olu?turacak ve temel hedge fon yat?r?m stratejilerini gerçekle?tirebilmek için yeterli likiditeye sahip de?ildir.
Türk finans piyasas?nda fonlama vadesi son derece k?sad?r. Mevduat vadeleri hem Türk Liras? hem de Döviz için hala çok k?sad?r. Bu çok uzun vadeli yat?r?m stratejilerine ula?may? önlemektedir.
*Türkiye’de henüz etkin ve derin bir vadeli piyasa olu?turulabilmi? de?ildir. En temel hedge pozisyonlar? için likit bir vadeli piyasan?n mevcudiyeti ?artt?r.
*Hedge fonlardaki karma??k stratejileri denetlemek için çok say?da kalifiye finans çal??an? gerekmektedir. Devletin insan kaynaklar? politikas? ile bu karma??k denetimleri yerine elemanlar? uzun süre bünyesinde tutmas? mümkün görünmemektedir.

Hedge fon yat?r?m stratejileri, genellikle benzer risk kategorisindeki ülke tahvilleri, hisse senetleri, özel sektör tahvilleri, kredi türev enstrümanlar? gibi enstrümanlar?ndan olu?turulan portföylerin olas? getiri farklar?ndan faydalanmak beklentisi ile olu?turulur. Hedge fonlar kendi içinde çok karma??k prensiplerle çal?makla birlikte, üç temel yat?r?m stretejisine dayanmaktad?r. Bunlar piyasa trendi, olay tabanl? (event driven) ve arbitraj stratejileridir.

Piyasa trendi stratejisi önemli bir makro olay?n (Avrupa Para Birli?i’nde olu?abilecek olan bir kriz vb) üzerine geli?tirilen bir yat?r?m stratejisi ile olu?turulmaktad?r. Olay tabanl? yat?r?m stratejisi bir firmaya yönelik olan olumsuz bir olay (firm distress) ya da ?irket sat?n almalar?na yönelik olabilir. Arbitraj stratejisi ise birbirlerine risk yönünden benzeyen ama getiri yönünden farkl? olan enstrümanlar aras?nda yap?l?r.

Hedge fonlar?n daha yüksek getiri sa?lamalar?nda daha az denetime tabi olmalar? nedeniyle sermaye yeterlili?i kar??l??? gibi s?n?rlay?c? etkilerden uzak kalmalar? önemli bir etmen.

Özünde yat?r?m fonlar? gibi çal??makla birlikte düzenleme ve risk profili aç?s?ndan ciddi anlamda farkl?l?k gösteren hedge fonlar yat?r?mc?lara ve fon yöneticilerine sa?lad??? yüksek getiriler nedeni ile son y?llarda büyük yayg?nl?k kazanm??lard?r. Son y?llarda özellikle türev ürünlerinin kullan?m?na ba?l? olarak giderek yayg?nla?an hedge fonlar? 2006 y?l? itibari 1.3 trilyon dolarl?k i?lem hacmine ula?m??t?r.

Yat?r?m dan??man? Alfred Winston Jones’un 1949 y?l?nda hisse senetleri üzerine uzun ve k?sa pozisyonlarla olu?turdu?u yat?r?m fonu ilk hedge fon örne?i olarak bilinmektedir. Genellikle uzun ve k?sa pozisyonlar?n ayn? anda al?nmas? nedeni ile esasen oldukça riskli olan bu fonlar hedge (riskten sak?nma) fonlar? olarak an?lmaktad?r.

Ancak bu fonlar yüksek karlara ula?abilmek için oldukça yüksek kald?raç (borçlanma etkisi) ve riskler ta??maktad?r. Yat?r?mc? kar edebilmek için en az bir y?l beklemek zorunda oldu?u gibi fon yöneticisi de fonun genel piyasa getirisinin (örne?in bir y?ll?k hazine bonosu) üzerinde yapm?? oldu?u kar?n yüzde 20’lere yak?n k?sm?n? prim olarak alabilmektedir. Bu ?artlar geçekle?medi?inde ise ne yat?r?mc? ne de fon yöneticisi kar edebilmektedir.

1. KDV hariç hesaplama

Örnek: 600 TL lik bir mal?n %18 KDV si ne kadard?r?
Cevap: 600 x 0.18 = ( 600 x 18 ) / 100 = 108 TL KDV tutar?d?r.
Mal?n KDV dahil fiyat? = 600 TL + 108 TL = 708 TL dir.

2. KDV Dahil Olan bir mal?n KDV tutar?n? bulmak

Örnek : 708 TL fiyat? olan ve % 18 KDV dahil olan mal?n KDV tutar? nedir?
Cevap: 708*18 (Kdv Oran?) /100 + 18(Kdv Oran?) = 108 TL

Baz fiyat, bir hisse senedinin bir seans süresince i?lem görebilece?i en üst ve en alt fiyat limitlerinin belirlenmesinde esas te?kil eden fiyatt?r.

Bir ?irket bedelli veya bedelsiz sermaye art?r?m? gerçekle?tirirse veya temettü ödemesi yapacaksa olu?acak yeni baz fiyat ?u ?ekilde hesaplan?r:

Yeni Baz Fiyat = (hisse senedinin aof fiyat? + rüçhan hakk? tutar? – temettü tutar? ) / ( eski hisse senedi adedi + bedelli olarak al?nan h.adedi + bedelsiz olarak al?nan h.adedi )

Repo hesaplamas? nas?l olur? inceleyelim.

Önce faiz oran? 100 rakam?na bölünür.
Daha sonra gün say?s? ile çarp?larak 365 rakam?na bölünür.Bu rakama 1 ilave edilir.
Buradan elde edilen rakam repoya yat?r?lacak rakamla çarp?l?r.
Vade sonunda ele geçen miktar bulunur.
Diyelimki repo faizi % 5 olsun.

500 TL için örnek yapal?m.
Önce faizi 100′e bölelim. 5/100 = 0,05
Bunu vade günü ile çarpal?m 0,05 * 15 = 0,75 bulunur.
Bu rakam? 365′e bölelim. 0.75/365 = 0,00205 ç?kar. Buna 1 ilave edelir. 1,00205
Bunu yat?r?lacak para ile çarpal?m.
500*1,00205 = 501,03 TL bulunur.